تفاوت نر‌م افزارهای متن باز یا منبع باز با سایر نرم‌افزارها چیست؟

کد منبع برخی از نرم افزارها به صورت انحصاری، فقط توسط شخص، تیم و یا سازمان ایجاد کننده آن قابل رویت، تغییر و انتشار می‌باشد. مردم اینگونه نرم‌افزارها را صلاحاً اختصاصی (proprietary) یا متن بسته (closed source) می‌نامند.

در نرم افزارهای اختصاصی فقط نویسندگان اصلی حق کپی، بازبینی و تغییر و انتشار نرم افزار را دارند. برای استفاده از نرم افزارهای اختصاصی کاربران باید ابتدا توافق‌نامه‌ای را امضا کنند (معمولاً در سیستم‌های نرم افزاری این توافقنامه در اولین باری که سیستم اجرا شود و یا در حین عملیات نصب نمایش داده شده و توسط کاربر تایید می‌شود) که در آن تصریح شده که کاربران نباید کاری را که خلاف میل صاحبان نرم افزار است با آن انجام دهند. مایروسافت ویندوز، آفیس و فوتوشاپ نمونه‌هایی از نرم افزارهای اختصاصی (proprietary) هستند.

نرم افزارهای منبع باز یا متن باز (open source) اما متفاوت هستند. نویسندگان و تهیه کنندگان اولیه این نرم افزارها اجازه دسترسی به کد منبع (source code) این نرم افزارها را در اختیار همه کاربران برای مشاهده، یادگیری، اصلاح، تغییر عملکرد، توسعه و یا انتشار، قرار داده‌اند. نرم افزارهای اودوو (odoo)، لینوکس (Linux) و لیبره آفیس (libre office) چند نمونه از  نرم افزارهای متن باز یا منبع باز هستند.

مانند نرم افزارهای اختصاصی کاربران نرم افزارهای منبع باز یا متن باز (open source) نیز باید قبل از استفاده از این نرم افزارهای شرایط مجوز این نرم افزارها را قبول نمایند، اما این شرایط با شرایط مجوز نرم افزارهای اختصاصی (proprietary) به صورت چشمگیری متفاوت است.

مجوز یا لایسنس‌های متن باز یا منبع باز ، راهی را نشان می دهد که کاربران می توانند کدهای منبع نرم افزار را مطالعه، کپی، تغییر و منتشر نمایند. به طور کلی مجوز نرم افزارهای متن باز یا منبع باز به کاربران خود اجازه هرگونه استفاده‌ای که تمایل دارند از نرم افزار را می‌دهد. برخی از مجوزهای نرم افزارهای متن باز یا منبع باز که توسط عده‌ای کپی‌لفت (copyleft) نامیده می‌شود قیدی برای کسانی که میخواهند تغییری در این نرم افزارها ایجاد کرده و منتشر نمایند ایجاد کرده و انتشار متن باز و دسترسی به کد منبع برنامه جدید در کنار فایل های اجرایی را اجباری می‌نمایند. علاوه بر این برخی از مجوزهای متن باز تصریح می‌کند که در صورت تغییر و انتشار یک نرم افزار متن باز شما باید کد منبع برنامه را نیز منتشر نموده و اجازه دریافت هیچگونه مبلغی برای صدور مجوز استفاده یا لایسنس نرم افزار را نخواهید داشت.

نرم افزارهای متن باز ذاتاً همکاری و انتشار را با دسترسی به کد منبع خود و امکان ادغام ماژول‌ها در داخل نرم افزارهای سازمانی ترویج می‌نمایند. آنها برنامه نویسان رایانه تشویق به دسترسی، مشاهده، تغییر و انتشار نرم افزارهای متن باز یا منبع باز هر زمان که دوست دارند مینمایند، تا زمانی که آنها نیز همین امکان را با دیگران به اشتراک بگذارند.

دیدگاهی بنویسید